OHOTNIK

Eŕaś-ajš aťat-babat ve ohotnik. Ulneśt synst kavto ćorïnest. Tuś ohotnikś virga jakamo. Jakaś, jakaś — siześ, čavmoks mezejak eź muk. Ozaś penka pŕas ojmseme i matedevś. Sïrgojś — ikelenzë ašti narmuń. Kepedize ohotnikś ružijanzo i arci narmunśt ledme. Narmunś lomanen kelsë meri tenzë: „Iľamak lett, ohotnik, — kundaź kundamak!” Ohotnikś kundïze narmunent i kandïze kudov. Narmunś karmaś alïjamo — čistë sïrnen al alïi. Ohotnikś karmaś altnën esnë mikšneme i śupalgać.

Kepetec vojna. Ohotniken saiź saldatoks. Altnën esnë karmaś mikšneme nizë. Tonać avasten jakamo ve lomań. Son ulneś śormas sodïća. Son meri avasten: „Nevtik monen se narmunśt, kona alïi sïrnen alt.” Avaś nevtize. Narmunśt tutmaso śormadoź: „Ki sëvsazo moń sedejem, se tejevi ińazoroks, ki sëvsazo maksom, se uli kńazeks.”

Alužoś lovnïze te śormadovksońt i meri avasten: „Pečksak narmunśt monen — karman tent sakšnomo, a pečksak — a karman.” Ohotniken niś pečkize narmunśt i putïze kaštots pijme, sonś lisś kudostońt ta kov.

Ćorïnenzë kavonest jakilt školas tonavtleme. Saśt sïn školasto obidamo. Pekest vaśt, kudosońt ki-jak araś. Varčtaśt kaštomosten — toso narmuń pideź. Sïveldent sïn eśt jarcak — pelśt avadost, — targiź narmunśt pocto sedejtnen-maksotnen i sëviź. „Te”, merit, „avanen azdavi!” Pokš ćoraś sëvize sedejśt, a viškineś — maksońt, i tuśt tago školas.

Saś avańt alužozo. Avaś targize kaštotso narmunśt i celom putïze alužońt ikelev stolanks. Alužoś vasńajak varčinze sedejtnen-maksotnen, — sïn araśt narmunśt potso. Kežijavć — jarsamojak eź karma. Saize narmunśt i cerepkanek-meznek mastor vaks vačkodize. Avaś karmaś esnënzë kevstneme, mejś son isťa kežijavć: pečkevtize narmunśt, nej a jarcï estëdenzë. Alužoś meri: „Mon sëviksëlen anśak narmunśt sedejenzë-maksonzo, a sïn uš araśt narmunśt potso, — ta ki sëvinze synst.” I karmaś avańt ejsë kevśtneme — ki sëvinze narmunśt sedejenzë-maksonzo. Avaś meri: „Montemen sakšnośt ćorïnetne obidamo, sïn nať sëviź.” Alužoś meri: „Pečkit kavonest ćorïnetnen i sedejest-maksost pidit. Vandï san — sëvsïn”.

Omboce čistë avaś ćorïnetnen školas ezinzë nolda, pekstïnze kudïkele ćulans i kučize rabotnikenzë pečkemest, sonś kadovś kudos. Robotniksten žaľt maŕavśt ćorïnetne pečkems, son sainze synst dï noldïnze kudïkelke vaľmava pakśav, tarkazost pečkaś kiska dï psaka. Koda pečkize kiskańt, kiskaś „cij” merś. Avaś praś mastorov i meri: „Te, nať, pokš ćorańt pečkize.”

Alamos ašteź robotnikś pečkize psakańt. Psakaś „mäv” merś. Avaś tago praś i meri: „Te, nať, viška ćorańt pečkize.”

Robotnikś kalminze kiskatnen-psakatnen, a sëdejest-maksost maksïnze avasten. Avaś pidinze synst alužonstën.

Saś alužoś. Avaś targinze kiskań-psakań sedejtnen-maksotnen i putïnze ikelenzë. Alužoś suskize kiskań sedejśt i meri: „Te pokš ćorańt sedejś, činezë-jak kiskań.” Mejle suskize psakań sedejśt i meri: „Te vana viška ćorańt sedejś, — činezëjak psakań.” Sevinze alužoś kiskań-psakań sedejtnen i tuś kudov.

A ćorïnetne liśt pakśas i tuśt čijeź kov selmest neit, kov pilest marit. Čijśt, čijśt — pačkotśt ki rašks. Pokš ćoraś meri viškinesten: „Nu, brat, davaj nej javdanok. Mon tujan ve kivańt, ton aźo ombocevańt. Inečin čistë, ki estëdenek živ uli, lisezë te ki-raškosten vasoďme.” Prosťaśt kavonest i javśt: vejke tuś ve kijavańt, omboce — ombocevańt.

Pokš ćoraś molś, molś — pačkoć ošos i sovaś beŕakške kudos ve babinenen udomo. Se ošnënt purnït samoj ińazoro. Vesemen purnïź promksos, javšeśt kedgast svečat i učit: kin svečazo sonś kurvazi, se uli ińazoro.

Babineś meri ćorïnesten: „Aźo tongak ińazoroń purnamo, a kurvazi-li svečat. Vaľmalga vesemen terct.” Ćoraś kulconize babinent — son-gak lisś promksos. Makśt sonenzë-jak sveča. Kodak saize svečańt kedezënzë — kurvajś svečazo. I putïź sonzë ińazoroks.

Viška śoraś molś, molś — pačkoć veles, sivec śupav lomanen robotnikeks i karmaś kecënzë eŕamo.

Saś ineči. Sïn kavonest liśt se ki-raškosten, kosto javśt. Vasoć vejs i karmaśt vejkest- vejkest turtov jovtleme, konast koda eri. Lect melezëst teťast-avast i sïrgaśt synst varčamo.

Čopulgadoź pačkoćt sïn eś velezëst. Stukaćt teťast vaľmalov i merit: „Noldatado udomo?”

Teťaś anśak saś službasto. Son meri tenst: „sovado!” Ćoratne sovaśt. Teťaś ezinze soda synst i meri: „A sodatado-li, ćorïnet, kodamo-jak bobaskine, velt pek tošna saimem, a jutï-li tošnam.” Viška ćorïneś meri: „Mon a sodan. Leľam a sodï-li kodamo-jak?”

Pokš ćoraś meri: „Mon sodan ve bobaskine, azdan melezënk tui a tui?”

Teťaś meri: „Jovtlik, paŕak tošnam jutï.”

Ćoraś karmaś jovtneme:

„Eŕaśt-ajšť aťat babat kavonest. Ulneśt synst kavto ćorïnest. Aťaś ulneś ohotnik.”

Avaś čarkoć — ne synst ćoratnje i meri: „Ja, satï jovtlems: moń melem molś bobaskedet.”

A teťaś meri: „Jovtlek, jovtlek, ćorïnem: monen mazï maŕavi bobasket.”

Ćorïneś tago karmaś jovtleme i jovtlize pede-pev eś eŕamost. Koda vese jovtleź pŕadovśt, ćoratne jovtïź pŕast teťast-avast turtov. Teťaś sajś uzere i keriksëlse avańt pŕanzo. Ćoratne nelgiź kectënzë uzerent — eziź makst avast čavmoks. Avaś śukuńaś teťaśt pilks i teťaś prostize.

Omboce čistë pokš ćoraś sainze teťatnen-avatnen i viška braćt estënzë eŕamo.

Viška braćt putïze kńazeks eś mastorozonzo i tečemen čis erit toso: pokš ćoraś ińazoroks, viškineś kńazeks. Ulś isťa, koda śormadozel narmunśt tutmaso: pokš ćoraś sëvize sedejenzë — tejevś ińazoroks. Viška brać sëvize maksonzo — tejevś kńazeks.

Makar Evsevjev. Erźań jovkst // Purnïnze M.E. Evsevjev — Moskva: SSSR-en Narotnën centraľnoj izdatelstvaś, 1928