KEVGAŃA

Eŕaśt-ajšť aťat babat kavonest. Ulneś synst apokške tejternest. Lemzë Kevgańa. Babaś kuloś. Kadovśt aťaśt marto tejterneś kavonest.

Tejterneś čistë meri teťanstën: „Teťaj, od ava sajt! teťaj, od ava sajt!”

Sajś teťaś od ava. Od avańt ulneś sonsinzë tejterzë. Kevgańa ulneś tejterś ašo, mazï i sërej, od avań tejterś raužo, alkine dï a mazï. Kevgańa prevejel i erva mezen tejme maštïl. Od avań tejterś avoľ velt prevejel i mezengak tejme a maštïl. Od avaś sonsinzë tejtersënt večkil, Kevgańań a večkil. Kajśt tejtertne. Kevgańa melga karmaśt jakamo kudat, od avań tejterśt kijak a kevstni. Od avań mels aparo. Sonenzë ohota sonsinzë tejterśt maksoms. Kodat kudat Kevgańań kevsteme a sït, son livcazo tenst sonsinzë tejterśt. Kudatne merit: „Te avoľ Kevgańa, a eŕavi tenek!” — i tuit.

Od avaś ikelende-jak pek eź karma Kevgańań večkeme. Son meri: „Sïndeŕajt tago part kudat, mon laďasa tenst Kevgańań, a tarkazonzo ozavca monsinześt”.

Saśt kudat ikelende-jak part, śupavt. Od avaś livtize tenst Kevgańań, sonsinzë tejterśt esse nevť. Kudatne ladiź Kevgańań i tuśt kudov. Purnaśt svaďba i saśt Kevgańań sajme. Od avaś naŕažize sonsinzë tejterśt Kevgańań rućaso-panarso, kopačize fataso i ozavtïze sodamońt vaks, a Kevgańań komavtïze kardajsë očko alov i meri tenzë: „Aštek tesë svaďbańt jutams, dï vanok, iľa liśt; lisindeŕat, mon živstë a kattan”.

A uredevś maštïl sarazoń kels. Son liś kardajs i kulconï, meśt kortït sarasnë.

Aťakšoś „kikiŕuku” sergec: „Od avaś Kevgańań očko alov komavtïze, sodamońt vaks ozavtïze sonsinzë tejterśt!”

Uredevś sovaś kudos, štavtïze odirvańt pŕasto fatańt i meri: „Min ladinek Kevgańań, te avoľ Kevgańa, — a eŕavi tenek!”

Mejle liś kardajs, kepedize očkońt i targize tosto Kevgańań.

Od avaś meri: „Koť sajsïnk Kevgańań, śo rovno son moń kectë a meni!”

Kudatne ozavtïź Kevgańań sodamost vaks i tuśt sede kurok kudov.

Erit kudoso ije, erit kavto. Kevgańa vesemen mels tuś: son i mazï, i prevej, i bojka. Šačtaś Kevgańa ćora i saize sonzë tošna teťanzo melga. Čistë avardi, mirdenstënzë meri: „Aďa saimak teťań kudos! Aďa saimak teťań kudos!”

Kilc mirdeś lišme, ozavtïze Kevgańań ejkakšonzo marto i tuśt Kevgańań teťanstën. Eŕaśt tesë či, kavto. Od avaś karmaś amazïstë langozost vanmo.

Redize ten mirdeś i meri: „Aďa, Kevgańa, kudov, — od avaś amazïstë karmaś langozonok vanmo!”

Kildiź lišmest i tuśt.

Jutaśt pel vajgelbeška, maŕasïź, od avaś melgast seeri: „Kevgańa, Kevgańa! ejden šapkat stuvtïk!”

Kevgańa vačtaś udalov i tejevś guľkineks. Vačkodinze śolnonzo i tuś livťaź.

Kadovś mirdeś ejkakšońt marto i karmaś avardeme. Avarć, avarć, primetize se tarkańt, kosto vakstonzo livťaź tuś Kevgańa, saize ejkakšońt i tuś martonzo kudov.

Kudoso jovtlinze avanstën, koda Kevgańa tuś vakstonzo. Avaś meri: „Iľa meľavt, ćoram! Uli vejke sodïća babine, son tonavcamiź, koda Kevgańań mekev veľavtoms”.

Molś avaś se babinesten i jovtlize tenzë, koda Kevgańań od avazo teize guľkaks i koda son livťaź tuś mirdenzë vaksto.

Babineś meri: „Od avaś vedun, — avoľ goloj kecë eŕavoľ Kevgańań kectënzë sajmeks. Oznok paznën ejkakšoś kadovś. Sonzë melga Kevgańańgak mekev veľavcïnek. Aźo saik ejkakšońt se tarkasten, kosto Kevgańa livťaź tuś i serget: „Kevgańa! Kevgańa! kin ejkakšozo avardi, sen sedejzë maŕasazo!” Son a kirdi, livti ejkakšońt vaks!”

Avaś saize ejkakšońt, molś se tarkasten, kosto livťaź tuś Kevgańa i sergec: „Kevgańa! Kevgańa! kin ejkakšozo avardi, sen sedejzë maŕasazo!”

Libor… livťaś Kevgańa, valkś ejkakšońt vaks i meri: „Eh, avaj, kodamo aparo škasto sedejem sïrgavtïk: vejke paro lomań ki lanks peverc jamkst, min jalgan marto anśak valgokšnïnek ne jamksnën kočkseme, ton terdimek moń.” Poťavtïze sede kurok ejkakšońt, vačkodinze śovnonzo i tago livťaź tuś.

Omboce čistë avaś tago kandïze ejkakšońt se tarkasten i sergec Kevgańanen. Kevgańa tago livťaś vaksozonzo i meri: „Eh, avaj, tago aparo škasto sedejem sïrgavtïk. Ve bojaroń kardajsë lamo tovźurot pevereź, mon jalgan maro anśak livťakšnïn kočksemest, — ton sergedimik!” Poťavtïze-teize ejkakšońt, tago livťaź tuś.

Avavtoś tago molś sodïća babinesten i kevstli esnënzë, koda Kevgańań kundams.

Babineś meri: „Vandï saik martot Kevgańań mirdenzë-jak. Son tejezë ve jonov apokške tol, sonś kekšeze kozo-jak. Koda Kevgańa sï, ton mert tenzë: „Kevgańa, tesë kijak araś, kait guľkań odižat, ojmavtïk sedejet ekšosten, — poťavtïk parste ejkakšot.” Koda son kajasïnze guľkań odižanzo, ton purdï ožast — net sonzë śovnonzo dï maksï sede kurok mirdesten, a son sede kurok kainze tolsten.”

Avavtoś tejś, koda tonavtïze, babineś. Kevgańa kainze guľkań odižanzo i karmaś ejkakšosońt poťavtomo. Avavtoś sainze odižatnen, purdïnze ožast i maksïnze ćorasten. Ćoraś sede kurok kainze tolsten i pultïnze.

Kevgańa poťavtïze ejkakšońt i tuikskel livťamo. Tev, prï, araśt odižazanzo, tov prï, araśt i meri avavtosten: „Eh, avaj, mejś ton isťa teit moń marton? Kodat partoľt moń jalgan, koda min erva tarkava livtlilnek, erva kodamo źornado jarclilnek!” Se škane molś vaksozonzo mirdeś i meri tenzë: „Ja, Kevgańa! tońt guľkań odižatnen nej uš kulovostkak kelmeśt, — aďa kudov!”

Kevgańa meri: „Nu, tejems a meze, — maštïde tejme, aďado nej kudov”.

Tuśt vese kudov, i čečemen čis erit i uli parodo neit.

Makar Evsevjev. Erźań jovkst // Purnïnze M.E. Evsevjev — Moskva: SSSR-en Narotnën centraľnoj izdatelstvaś, 1928