ŠIVEC, NEČISTOJ DÏ VIR-AVA

Eŕaś-ajšś ve šivec. Beŕanstë sustï — merit tenzë: kedet kośkest, koda beŕanstë sustïk!

Parste sustï, merit: kedet kośkest, koda parste sustïk! Koda-jak tenzë a savtovi.

Arsi šivec eś pačkanzo: „beŕań eŕamom, — kijak ten paro val a jovtï! Beŕanstë sustan — kedet kośkest merit; parste sustan — kedet kośkest merit. Tujan, kov selmen neit, kov pilen marit.”

Saize aršinënzë i tuś.

Jutaś, jutaś — pačkoć virs. Ponkś karčozonzo ovto i meri:

— Kov moľat, šivec paro či?

— Moľan, kov selmen neit, kov pilen marit: beŕań eŕamom, — kijak ten paro val a jovtï: beŕanstë sustan — kedet kośkest merit, parstejak sustan — kedet kośkest merit.

— Aďa, mońgak saimak martot, — moń-gak eŕamom beŕań, vese pejelit langkson: ki sodov dï a mazï ili pek kežev — merit tenzë ovto. Kin ejkakšozo avardi — moń ejsë tandavtlit: „il avarde — sï ovto sëvďanzat!”

— Aďa! — meri šivec.

Jutït kavonest. Jutaśt, jutaśt — ponkś karčozost nečistoj i meri tenst:

— Kov molďado?

— Molďanok, kov selmenek neit, kov pilenek marit: eŕamonok tesë beŕań, — kijak paro val tenek a jovtï.

— Saimiź mońgak, — meri nečistoj, — mońgak eŕamom beŕań, — kijak esnën a večki. Vejkest-vejkest ejsë moń lemsë śovnït, — moń ejsë tandavtlit — va, merit, nečistojś puvatanzat!

— Aďa, — ovto marto šivect merit.

Jutït kolmonest. Jutaśt, jutaśt — muśt kudïne. Sovaśt — kudïneśt čavo. Karmaśt esnënzë eŕamo.

Eŕaśt, eŕaśt — muśt virstë komuľat i arceśt pijań pideme.

Šivec meri: „Pijańt pidiťanok, dï solodonok araśt!”

Nečistoj meri: „Sesë, sesë ulit vedgevť, esnëst apak krestak kadoź solod. Jažavtïća kijak araś — moľan salan.”

Nečistoj tuś i kanć solod.

Šivec meri: „Suslań pidems eŕavi korćaga — korćaganok araś”.

Nečistoj meri: „Ve ava kudïkelev puć apak kŕosta korćaga. Moľan kanca.”

Tuś — kanć korćaga.

Pidiź suslańt, noldams tenst a mezes — araś očkost. Nečistoj kanć tenst očko, kanć boćkajak. Peciź pijań i peštiź boćkas. Ovto kanć med — lambavtïź i livtiź macts kelmeme.

Valśke molś šivec vačamonzo — boćka kurgoś panžoź i pijadońt ta ki simś.

Saś kudov i meri:

— Vana meze, jalgat, pijadonok ta ki simś, eŕavi sonzë kundams! Davajte vanstomonzo!

Kajaśt žerebejsë, kinen zńardo satï molems.

Vasen vestënt satoć moľmeks ovtonen.

Molś son mactonten, kekšś boćkańt udalov i ašti.

Peleve škane kepetec prok vijev varma. Čuvtnë vese karmaśt lažnomo. Śator pukštor saś vir-ava. Targize boćka potomksońt i davaj simme.

Ovto liś boćkańt udaldo i sergec: „A! vana ki simni minek pijadonok!”

Vir-ava koda kundasazo ovtońt i davaj merkamonzo. Merkaś, merkaś esnënzë, ćut živstë noldïze.

Saś ovto kudov, mać kašlanks i kuvsi.

Šivec kevstize: „Ja, ovto, neit mezejak?”

— Araś — meri ovto — mezejak ezin nejt!

— Mejś ino kuvśat?

— Gobriks valgomsto prïn dï vese porksavin!

Omboce vestë molś vanstomo nečistoj. Kekšś boćka udalov i ašti.

Peleve škane tago saś vir-ava. Nečistojengak merkize, ćut živstë noldïze. Nečistojen pulo-pezëjak sezevś. Saś kudov nečistoj, mać kašlanks ovto vaks i nolsi pulo pestënzë verent.

Šivec kevstize nečistojen: „Ja, neit mezejak?”

— Araś, mezejak ezin nejt!

— Mejś pulo pet verev?

— Kenkšes pongoneś — lepšťavś!

Kolmoce vene molś vanstomo šivec. Sajś martonzo balalajka i kšnin aršin. Ozaś boćka udalov i ašti.

Pele ve škane saś vir-ava. Komaś boćkańt lanks i davaj simme. Koda vir-ava alamodo irec, šivec davaj balalajkasońt seďamo. Vir-ava kadïze simmenzë i davaj kišteme. Kijš, kijš — siześ i meri: „Uj! koda sizin, pekemgak mik vačś! Šivec, mon tońt sëvďan!”

— Sëvsamak, sëvsamak, — meri šivec. — Tońt peksëjak eŕan, mon večkan lembe tarka. Anśak vana meze vasńa tejďanok: moń uli šočkom — aďa lajsynek šačk, mejle sëvimak!

Vir-ava meri: „Aďa!”

Šivec lajś šočko-pe, čavś ezëzënzë tulo i meri vir-avanten: „Tongi lasksosten kavonest kedet i tetk lasksońt — sede kurok lazovi.”

Vir-ava tonginze. Šivec koda vačkoťsazo tulońt uzere obuškaso! Tuloś jortovś ve jonov. Vir avań kavonest kedenzë śuvordavśt lasksosten. Tev nock, tov nock, a targavit tenzë. Šivec koda sajsazo kšnin aršinśt i davaj vir-avań koťmere langa pideme!

Vir-ava rangi — pižet-ožot livti:

— Šivec paro či, noldamak inesket! Vesťak a san pijadonk simme!

A šivec pidi esnënzë, a kulconyjak.

Vir-ava tago: „Šivec paro či, noldamak, inesket, — meze, vešat — maksan!”

— Meze maksat?

— Uli vejkine tejterem — makssa tent!

— Martonzo meze maksat?

— Maksan sisem malinkat sijań jarmak!

— Eščo meze maksat?

— Maksan eščo tent od kudo dï kardas peškse skotinat, anśak noldamak!

— A mańasamak?

— A mańatan! Zepsën uli pacine — saik. Kodak esnënzë čamat nardasak — vese tent ulit, meśt altïn i tonś od ćoraks veľavtat!

Šivec saize vir-avań zepstë pacinent i noldïze vir-avańt. Vir-ava orgoć — vese virsë čuvtnën-gak jažinze.

Ašolgadmo jonov saś šivec kudov. Ovto marto nečistoj kevstiź: „Ja, šivec, neit mezejak?”

— Nein, — meri šivec, — sakšnoś vir-ava.

— Meśt altaś tent?

— Meśt? Vejkine tejterenzë makssazo ten niks! Martonzo maksï ten sisem malinkat sijań jarmak, od kudo dï kardas peškse skotinat. Vana tejterent paćanzojak uš maksïze ten.

Ovto marto nečistojt tajmaskaćt — eś selmest-pilest a kemit! Mejle, alamos ašteź arcezevśt dï merit:

— Pijaś vet vejsënel, vir-avań tejtereś eščo azdan kinen satï: min karmatanok martot pelkstamo!

Šivec meri: „Koda karmatado pelkstamo?” Ovto meri: „Davajte vana koda pelkstatanok: karmatanok vejkenek-vejkenek tandavtleme — kin ejstë vesemede pek tandattanok — senen uli vir-avań tejterś.”

— Nu, davajte, — merit šivec i nečistoj.

Saś čokšnë, tolost mactiź i liś vasńa ušov ovto. Kekšś čuvto udalov i davaj rangamo i čuvtotnesë jažamo — virś kak vese sornï. Vancazo šivec marto nečistoj estëdenzë a pelit, — arć vaľmańt alov i aparo vajgelsë sergec: „vado! vado! ovtoś sëvďadïź!”

Šivec maro nečistojt merit tenzë: „Iľa tandavtle, avoľ ejkakšttanok — a pelďanok!”

Liś nečistoj. Kujś čuvto pŕas i karmaś puvamo. Kepetec isťamo varma — kudośak vese sornï — teken vanok śavori. Mejle čijś vaľmańt alov i amazy vajgelsë sergec: „Vanodo, vanodo, nečistoj livti — puvsiťadïź!”

Kudostońt šivec meri tenzë: „Iľa tandavtle — sodatadïź kijat — a pelďanok!”

Mejelś pelev liś kudostońt šivec. Sajś martonzo zaslon dï kšnïn vedra. Kekšś kaľ kurakške udalov — kerksaź langozonzo čuvto lopań odižat, saś štemeška. Peleve škane koda karmi vedrasońt zaslonsten čavmo i kudońt jonov moľme. Virśkak vese gajni.

Mariź šumonzo ovto marto nečistoj — vačtaśt vaľma čireva — kudońt jonov jutï tago meze štemeška da čavi vedraso zaslons.

Ovto meri: „Te avoľ vir-ava li sï, kozo nej kekšťanok?” Nečistoj meri: „Son prok nejavi!”. A sonś vese sornï.

Šivec koda moli vaľmańt alov, koda ćaraťsazo vaľmańt zaslonso, sonś koda sergedi: „Lisede, lisede sede kurok — vir-ava saś!”

Ovto marto nečistoj koda lisit kudostońt i davaj čijme! Udalov-gak a vačtït.

Šivec nardïze paćasońt čamanzo i tejevś od-ćoraks. Ikelenzë ašti gornića i kardas peškse skotinat. Sovaś gornićasten — ezem pŕaso ozado odirva — bojar ava prok naŕažaź. Vačtaś akśalov — aščit sisem malinkat sijań jarmak. Karmaś šivec odirvanzo marto od kudoso eŕamo-aštomo. Aršinënzëjak vaľmava jortïze.

Makar Evsevjev. Erźań jovkst // Purnïnze M.E. Evsevjev — Moskva: SSSR-en Narotnën centraľnoj izdatelstvaś, 1928