Marija Eŕomina
Mon teči a maďan valskent sams,
Moran tešttnenen nursema moro,
Kizën onońt ška uli ledsťams,
Ožo śokstent amolďan komoros –
Šľasa sedejem, panžsïn selmen…
Videčistë kšiś kodamo sëpej!
Men te ulneś valdo?! Peleven!
Pŕań kepedeź pšti kev langa kepe.
Jortsïn ontnën – valdońt marto čamśt,
Čevgel ťusoń čilisemańt vastsa.
Kelmen čavovt… Dï kodamo tanśt!
Kavtov javoź, lamolgadï kavksokśt.
Sodan, avaj, učat ejsën, učat,
Sodan, avaj, vesemede pek.
Sedej vaksso eždeź valot kučat
Dï oznat kisën činek-venek.
Targat psi pŕakat samozon – leksit.
Anśak tonet panevit isťat.
Selvedet – mizoldat ten – a nevtsït,
Meks žo načkot pinenzë paćat?
Sodan, avaj, učat ejsën, sodan,
Komorozot śuvordavlik škańt…
Mon – te ton, dï anśak sede odan,
Seks čaŕkoďsa sedejet ormańt.
Sodak, avaj, vakssot mon sval, vakssot,
Seket peltne velkskanok uit.
Źaro Pazoś kit iľazo makso,
Moń turtov sïn toń jonov vetit.
Valdo kememam pandtneź raužoso,
Prok tundoń škasto lov pakśaušoso.
Isťa bezardin net čavo valtnëde!..
Nať avoľ kemel – sivś večkemań nedeś.
Moń ine venčem – lopa pilge alo,
Moń śupavčim – čalgseź cećat udalo,
Liśmastom vedent siman – tanśt a maŕan,
Pandtnema surent poladan-tapaŕan.
Čavo menelstë vešńan sïrnen teštem
Dï suvtńan vijt – vasońkomornë – večkems.
Ojmaś varmaś, a ojmi sedejeś,
Stakačide peškse – a kepedems.
Rungońt – rungońt kalmoń kevs nežedems,
Sedejent… a lambaśkavtsï medeś.
Ravžo vadov, ravžo vadov velkssën…
Psiś a eždsï kelme rungońt-modańt.
Meze karmi – teči ten a sodams,
Vanovtom te šaršavońt a pelsï.
Toškan… Meze toškan? Maŕasamam?!
Kije? Vadovoś dï pštiksëś-keveś?
Ojmaś varmaś, a ojmi sedejeś…
Vejkent baži – livťams… toń sasamo.
Vansa, a seźaka,
Kuš pulot kuvaka.
Meks sestë citnića
Vešńat oršavkst, kevť?
Eŕamoś kuvaka,
Dï kortït a sťako:
Valtnës iľa keća,
Vešnek sedejt, tevť.
Zepet onkstńat sťako –
Sïrneś koda psaka,
Nilnekšni kemića,
Prevteme čejert.
Tonś uľt jožov psakaks,
Čikordï seźaka,
Ojmen uľt neićaks,
Iľa mikšne selmť.
babanen
Vańksčisë civťordït toń selmet,
Valot čin naloks ojmem eždit,
Vakssot ejkakšpingestën velmit
Čitne, kadïk ijetne keždit.
Puvoŕksëv kedet isťat čevtet!..
Tokšan ejsëst – sedejem čavi.
Ta-mejsë modańt marto vejket,
Ta-mejsë… valso a jovtavi.
Kodamo vij ejsët. Dï sëredks
Kodamo kandśt tet pšti varmatne.
Morot eŕamoń kandïj vereks
Velmevtit pužića lamartnen.
Kelme praś. Tedede vasencede.
Koštoś gajgi śadot bajagaso!
Čiś meľavtï pužoź cećatnede
Dï avardi kilejen lopaso.
Raužo pakśaś – kizëdent śorma:
«Śupavčim javševś lomantnen langa».
Menelťokšoś narmuntnede śormav –
Purnït-sërnit kuvaka kilangov.
Mejelce lembeś kutmori lejent,
Šanžav čertne livtit varma melga.
Śokseś zlïdńa skaloks jutni velent,
Ťuža kiskaks čijni kośkeź čejgańt.
Suvoś veltize sedejem…
Verepaz! Makst vij ikelev
Molems. Iľak kosťa lejem,
Iľak kelmevtť. Dï čint pelev
Veťamak. Mon jomin… jomin…
Ojmesën koćkerit psakat.
Nili kežen ľomoś. Lomań
Valynze tov kežtnen – lakast!!!
Verepaz! Makst vij a pelems,
Śolmon čavost – livťams testë.
Kirvaźt tešte – suvońt pelems,
Livtemak mančemań vestënt.
Verepaz, iľamak kado,
Vij makst… učomo tonadoms.
Šožda nimiľavneks livťaś lopaś,
Tejś vaľman ikele a pokš kirks.
Kizëś bajgen-bajge menels sotavś,
Nilťakalemanzo kadovśt virs.
Šožda nimiľavneks tokšik ojmem
Dï kadït ejzënzë śoksen tanśt…
Kadïk lopaś pamori dï jomi –
Źaroń sedejt tokaś, źardo praś!
Čiit čitne, prok lišmet pakśava,
Biznëkstït pŕat vaksso, teke mekšť,
Dï vait tusto vetnes salava.
Ojmest – tarad langso valsken lekš.
Uit kovtne, prok lejs jortoź kaštazt,
Kaladït dï vait potmaksos.
Źaro oťmaś ejstëst purnaś-taštaś!
Pek kirdi, a noldasïnze ods.
Livtit ijetne varmaks langanok,
Pravtït kenerś dï piže umaŕt.
Śudotano synst, dï minś šnatano…
Sïn a lotkavtovit – pejdt, avarďt.
Ledsťasa toń vanovtot teči valske,
Dï valdomgady śoksent domkačizë.
Tongak maŕasak? Narmuńt livtit-vajkstnit.
Prok sestë, anśak sede sasto, sizeź.
Dï teke musa mon umok kekšezent,
Dï teke alamodo eži ojmem.
Arsin, tonadïn: nardavś, stuvtovś, sezevś…
Maŕasak, narmuńt?.. Meks-buti a ojmit.
Kaladśt, čovavśt śoksen ožo kartne.
Varakatne – jortneź činžaramoks –
Menel keles! Prok aparo altnit.
Dï uš kov sede?.. Kalgsimiź, lamokśt…
Nej uš ťužaś modanten a ladi –
Vandï «v mode», maŕat, karmi ašoś.
Kaštom andoms kartnen putïź-ladiź
Dï – kišteme! Teke odov čačoź.
Vana isťa. Tui sïrneś modas.
Kartne čovavśt, kadïk jakaź satstneź.
Sunderkovoń vizdića čopodaś
Karsi kemnen – kulov panksso pandtneź.
Mon sajsa praź teštent kedezën
Dï sasto ežďsa ojmekoštsom…
Dï večkeź lepšťasa meštezën,
Dï počodsa eś vijen počtsońt…
Arśan, a čaŕkoďsamak sestë
Dï koda sval pejdeme karmat,
A sodat ton: sedejem vesë, –
A sodat: toso lajšit varmat.
Ton kemat: selmstën nesït onon,
Dï kandat kazneks cećat mazïjt.
Bažat selvedtnede vanstomon
Dï… źarocede ojmem lazat.
Ulest picipalakst ikelen –
Eskelďan. Dï a terďan idems.
A čaŕkoďat: sede pek peľan
Net škatnestë val araśčident.
Kodamo čumom ikelet, kodamo?
Kodamo valso, tevsë nej noldavtoms?
Ulnin lija, ulnin avoľ isťamo,
Ezin mašto (nejgak a maštan) cavtoms.
Čapamot valon dï kevde kalgodot,
Dï erva čint – isťańa, ervańt! – sëvtńan,
Polavtan tarkast menelet dï modat,
Staka meltnen a stuvtńan, taparkss evtńan.
Panžovlija sedejet – esksë čavoź.
A sodïlin… Sekskak a mari valdońt.
Son eŕamodońt, son moń ejstë javoź,
Son kastïze jutksonok sërej pandońt.
Čuman ikelet – ojmem ezin śopo,
Mančemań šaršav ekšs ezija kekšne.
Taŕks pizemedent pačk son kelmeś-lopodś…
Učan, noldasï čumom vasen lekšeś.
Eŕamot pačka livťan tešten valdoks
Dï olaź olan tusto čopodanten,
Kadïk pŕavan velit kevkstemat vadovks,
Synst kadsïn a ojmavića varmanten.
Teledent peľan – iľast kelme śolmon,
Vanstan tonet synst: livtnek vasov-vasov.
Iľa arse, kaštančit kis a śovnan, –
Monśkak elnin, dï ojmem kavtov lazovś.
Paŕak, kevkśtsamak, meks avoľ čiks ežďan?
Peľan, picevat, seks karman teštineks,
Loksejen tolgaks vedčamanten nežďan…
Toń ejsë lekśan – mon a maštan lijaks.
Ersi, lembe jalttońt sorakadat.
Ersi, mizolksoś salmuksoks pupi.
Vejke valso ojmes ki a targat,
Varštavksoś vide pitne a putï.
Sodams lomanent – sindems pelenzë.
Koda kšint. Iľazo ule verek.
Varčik potmońt, sedejent tanstenzë,
Mejle uš eŕams kočomne keŕak.
Vijtemeks ulems moń a satï vijem,
A satï vijem jakams noldaź pŕa.
A kirdevan, bažan ikelev čijems,
Kadïk lijasto te a pek vadŕa.
Pejďan, źardo moń pelde učit selvedt.
Livtit aparot – sedejs kenkšť pekstan.
Śoksen cećatne pužśt, lopatne peverśt –
Mon ašo lovsto esten kumbot stan.
Vanśkavtsa ojmem vasen puŕginesë,
Avardeman meneleś avardsï…
Dï solaź solan tešten pizemesë,
Konań valdonzo ervataś nesï.
Maŕasak, koda sedejem čavi?
Mon kunsolan tonsent čakamonzo.
Sonzë alo isťa sëtme, avaj,
Valtomo čaŕkodevikst moronzo.
Jala arśat, kodamo mon karman,
Koda karmat pilge langs sťavtomon,
Kije jonov tujan čačos-čamas…
Meľavksot pevtemet-ušodkstomot.
Mongak učan martot vastovomańt,
Źardo nesa pŕam večkića selmstët,
Źardo modańt langs čači od lomań –
Kavto lijasto purnavoź pelkske.
Monen nejke malaviks vajgelet,
Isťat čevtet-čevtet vaďašamot…
Maŕat ejsën? Mon te, toń tejteret,
Sehte šožda dï večkeviks stalmot.
– Eŕaź-ašteź syrelgadat, –
Merś lomaneś dï ukstaś. –
Šeržejgadat, lavšomgadat,
Menďavttanzat toń modaś.
Eŕaź-ašteź lamo tejś son,
Kadïk vijezë jutaś,
Eŕaź-ašteź lamo neś son,
Kadïk lekš pŕanzo artaś.
– Eŕaź-ašteź prevejgadat, –
Merś lomaneś, penten saź. –
Melgat lamo paro kadat,
Kasat menels, modas praź.
Livťaś lopaś tarad pestë
Narmuń levkskeks eś pizëstë,
Anśak avoľ verev livťaś –
Vidstë rudazonten praś.
Paŕak, sodaś: tesë pezë?
Paŕak, merś: «Isťa ulezë»?
Paŕak, son mik pejdeź livťaś?
Paŕak, teken kis eŕaś?
Avoľ piželgadomaso,
Avoľ rudazkadomaso –
Varmańt marto livťamoso
Lopaś ućaskanzo neś.
Kadïk ulneś son nuŕkine –
Selmen končtavks, kenže pene… –
Koštoś varčize stalmonzo!..
Tede mejle meze peś?
Mejelce valoś sezevś varmań vijsë…
Iltićat, kilejnetne, noldïź kedest.
Od pinget marto źardo-buti vejsë
Čijnit perkast, simit lambamo vedest.
Čopoda čavo kudońt vanovtozo,
Araś selmsënzë kememań śatkineś.
Tui kalado kivańt azorozo,
Urozoks pečti pingenzë velineś…
Sedejeś aparodońt piceź pici –
Sonzë vaľmanzo lazso a čavnosït.
Mejelce valoś prok lajšema lisi.
Koso keńarksoś – ton teči kudov sït?
Janon cećaso vikšnilin kizën,
Bažin vesenen uleme vadŕaks,
Teven kadïlin lomanen kisë,
Ervanten ulnin lezdïćaks, jalgaks.
Valon ikelepelev arsilin,
Eś eskelksën onkstnin kemen jondo,
Vasov-vasov selveden kekšilin –
Kadïk sedejem razdesïź jondolks.
Erin, pelin, čopodaso šeškin…
Vastovomanok panžinze selmen.
Keven mizolksońt čamaston eškik –
Marin, čaŕkodin: velmin mon, velmin!
Kadïk nejat vese beŕań jonkson,
Malaviksan tet selveden marto.
A picevťano mančemań tolsońt…
Makssa sedejem tet – apak arto.
Źardo ojmesënt čopoda-čopoda,
Źardo davoltnë cećatnen seznit,
Źardo meneleś kulovso počodï,
Kije čumoś – a tosto sval vešnit.
Tundoś potï, meks ćokovoś čaťmoni.
Dï kosto tonań morozo velmi?!
Anśak vertemeś, paŕak, a čaŕkodi:
Pekstaź tarkaso sedejeś kelmi.
Lembe valsot velťasak moń onom,
Teštstë tejeź sëdgańt veťasamak,
Poladsak anok sezevems morom,
Čavo arseman kis śovnosamak.
Ašo lovoś sty eŕamo monen,
Kuvalmozo – teledent nuŕkine.
Čova taradkeks stalmodońt komin,
Jutan tešten sëdgańt – pek teine.
Eŕan vesënt, a učan mon valsket,
Kovonten altan sedej jovtneman…
Vese čitne – te eŕamoń nalkšket,
Dï videčizëst sekskak a keman.
Onom tapadyk eś lembe valsot,
Kekšemak eŕamoń zïjantnëde.
Apak pele čint eŕasa vakssot,
Vet mon sajan kemema tešttnede.
Ojmem čavo. A pamoŕks, a zïjt,
A varma, a čikordïća kenkške…
Tešttne – sardoks. Rizksëś kenerś kstïjks,
Čavś ledstnematnes čemenev eske.
Čin naloś tokaś stolent langs,
Dï mizoldozevś monen śormat.
Lovnozel kemenkśt. Arsin – čamś.
Mańavin, potmakstomo ojmet.
– Mon ezin arse arse kandoms tonet sëredks,
Mon anśak nalksin martot, nalksin sasto…–
Piźolksońt lopinenzë modas peverśt,
Varmaś a sodï, meze tejems martost.
Lezdams ojanstën? Anśak koda, mejsë…
Sajema – a kov, dï sonśkak a moli.
Eždemań kisë kopačize pelsë,
Anśak tonań lembedent meleś koli.
Varmaś a mui ojmavks, sornï, talnï –
Kadïk a nevti ojaś selvedenzë,
Sodavi, sedejezë versë valï:
Veren jakstersë artoź umarenzë.
Moń ojmeva varma jaki,
Mon -- pevteme oľav narmuń.
Dï langson pizemeś raki:
Oľačisënt śkamon, śkamon.
Śolmon načkśt, eždemat. Kinen?
Kije selveden nardasï?
Kelme ineveden čiren
Modaskak tikšine kasï,
Dï eŕavi tenzë vejke –
Kuš vejkine lembe nalnë.
Oľańt stuvtsa, kadsa nejke
Dï malazot – kundaź kalnëks.
A ŚKAMON
Jovtasïn tonet valon,
Pačtsïn melen-arseman,
A śkamon mon, a śkamon –
Toń lezdamonten keman.
Meze perkanok – davol…
Araś, a jomatano!
A śkamon mon, a śkamon:
Kint vejsë vešneťano.
Maŕasa kedsën kedet,
Sehte malaviks lomań.
Molsïnek sïrnen sëdent,
Izńasïnek kulomańt.
Minek Pazoś – Večkemaś –
Nesï: toń a kirďan mon.
Anśak eždi kememaś:
A śkamon mon, a śkamon.
AVANEN
Ton večksït manej śoksent, lopań sïrnent,
Menelsë kargtnen dï pultamo činent.
Pelkstïn martot – men mazïči śoksesënt?
Tundońt, kizënt večkema, koda vese.
Eź čaŕkodevkšne ten: sedejet nevtit
Net čitne. Sïn martot lamoso vejket:
Eś uli-parost javšit apak žaľa.
Śoksesënt – avań sëdej. Ezin maŕa.
Vijenzë dï lembenzë son a vanstï,
Kuš avoľ sval čaŕkodij vanovt vastï.
Isťamo čanśt, avaj, nať, Pazoś vidś tet
Eŕamoń pakśazot čačoma čistët.
Kortït, staka panžoms eś večkemańt,
Senen, kin selmetnes vajaź vajat,
Sedejent pekstï kenkšeś pelemań,
Pilget aldo modańtkak a maŕat.
Eśkat arśat: «Čaŕkoďsamam-araś?
Kirvazťan tolbanďa sedejzënzë?».
Tešttnen alga jakat veľaź-čaraź,
Lembe jaltsońt maŕasït kedenzë…
Ućaskav lomaneś, kona večki,
Uči, kemi. Doprok te a staka!
Vana źardo ojmeś valtnën vešni
Večkemań arazdent jovtnems –
psakaks
Koćkeri, vatksi ojment aparoś,
Peľat sezems ćokov mazïj morońt,
Kirgaparsët aloks ašti valoś,
Melet livťams, kadoms te mastorońt.
Kortït: staka panžoms eś večkemańt.
Sede staka – večkemań arazent:
Čavos vačkodems valdo kememańt.
Cećań jovksońt tolbanďanten kazems.
Ulems vijeks, kona kazi sëredks
Pevteme dï ušodkstomo večkemadońt,
Sedejgat jutams picića vereks,
Eŕat konań uliksčident, eždemadońt,
Ulems toloks, kona maksï valdo,
Ojmet vaśkavtomga seznems teštť menelstë,
Ulems tet jutazeks, tečiks, vandïks
Araś melem. Sizin. Noldïk kedem kedstët.
Moľan ikelev, moľan toń pelev,
Ojmem moroso kuzi menelev.
Vanan selmezët, vanan dï vajan,
Modańt vijenzë doprok a maŕan.
Šľasïn selvedsë menčeveź janon,
Jutïn konatnen tontemet, śkamon…
Vešnin toń ejsë mon čit, kov alga,
Livtnin narmuneks, eskelin jalgo.
Maštokšnośt vijen, śolmon jažavkšnośt,
Kememan-bažamon kevs porksavkšnośt.
Sťan, pŕam kepedsa – tago ikelev,
Vese sedejsën tonet, toń pelev…
Varmineś morï nursema morot,
Sastïne prïća lopat kutmori.
Vensťasït kedet, vastat moń ejsë –
Śoksen čitneva molťano vejsë,
Jannëś teine, dï min kelgťano,
Mejelce sïrnenten mizoldtano:
Čevte son, ojmen tombavkstnën vitni.
Śoksen lembeś kizënsedent pitnej.
Čumot vešnek avoľ perkat –
Noldït arsemat sedejgat.
Nejat avoľ anśak sulejt
Lijań – eset čumot ulit.
Anśak isťa lisni sval:
Mujat eś idemga val.
Šnït pŕa: ojat lamodo lamo,
Ked surot a satït lovoms.
Keńarkstnën javsïnk vejsëv, nama, –
Zïjansońt śkamozot paloms.
Vadŕa škasto prok mekšť toń perka
Livtnit. Valot a satït šnams!
Anokt kirńavtoms veds toń melga,
Parot melga čijemstë prams.
Anśak buti raužo pelne
Ui valdo menelenten,
Synst lijat, esest tevest velmit,
Stuvtsïź tonet vetij kitnen.
Varmaś puvasy vadŕa ojat:
Sodït, źardo tujems dï sams.
Ojaksčin sëdest karksït moŕat…
Anśak koda langstost a prams?
VEČKEMA
Koda iľa terde, son a sï,
Koda iľa pane, son a tui,
Erva čin meľavkssto pinge sty,
Prok lopine, čadïvedgańt ui.
Nejavi viškineks – maksï vijt,
Arśat, pokš – porksavi vejke valso.
Sonzë vešneź, moda pes čiit…
Ezik reďa, źardo ulneś vakssot.
Źardo-buti, lamo ijet jutaś,
Kemin jovksos… Ledstnemskak mik viźks.
Škaś net arsematnen sasto pultaś,
Vidś sedejzën kavtoldomat, rizks.
Veltimim eŕamoń čadïvedeś,
Erva čistë lepštit źaro tevť!
Vai ejkakšpinges vetij sëdeś,
Ervaś baži putoms «sïrnen» prevť.
Nej a isťa kapšan vandïnčinten,
Erva ije jala sedejak
Bažan, snartan livťams jutaź kinten…
Dï a lezdï tensë ten kijak.
VOJNAŃ KOVOLT
Psi tolso piceź ojmet,
Selvedsë čamat šľaź,
Rizkstnëde modas komit,
Kavtov pinget keŕaź.
Vojnaś kavtov javize
Eŕamot, pŕat a šnat –
Staka meltnen čačtïnze –
Od pinge a sodat.
Ikelev vanat peleź:
Iľast kajato zërtt.
Ojmeś, kulovsto velmeź,
Pansi raužo pelt.
Taradtnën ejeś kilkštinze,
Lovoś veli-čarï.
Eŕamoś čitnen tapinze,
Venten kalmo karï.
Kosot tïn, valdo kuľatne?
Selmet keri valdoś.
Śkamočinten tonadśt pŕatne,
Ojmeś – jomaś-kadovś.
Toloś tandavkst-sulejt pravtï –
Kunsolok moronzo,
Štatoloś meltnen čaravtï –
A stuvtoms paronzo.
Ekše, ekše sedejenten,
Psiś jutï vakskanzo,
Kazit eś večkemast venten
Teštetne-polanzo.
Vejke, kavto… śadot, śadot!
Civťordït menelsë.
Źaroń selmť synst langs śavadït!
Źarot nej a vejsë…
Ašo lovoś artsï ojmem sodso,
Kizën psiś valï ejzënzë kelme.
Jala učan… Učan, paŕak, velmi.
Anśak varmaś keven pandos sodsï.
Dï baži meneme, śolmso čavi.
Prït kememań tolginetne alov.
Valdočizë umok menels valovś,
Vanovtozo nusmańa dï čavo…
Ašo lovoś jannëtnen kekšsïnze,
Picevkstnë dï keŕavkstnë velťavit.
Anśak sodoś pingen pert a šľavi –
Ojmes videź cećatnen sëvsïnze.
Ton jala kevkstńat ejsën, koda teven,
Dï jala ilťat nusmańa vanovtso.
Iľa manče, a ersit sedejt keven,
Dï iľa učo: isen čiś odov sï.
A livtńan verga – śolmon umok jortïn:
Večkevi keme modaś pilgen alo.
Avoľ vese arseman tonet jovtïn –
Valot peznaś večkemańt sedejs naloks.
Loksejtnen tarkas varakat nej livtnit
Velkskanzo. Jovtak, kinen te večkevi?
Nusmańa selmet moń sulejent iltit.
Sedejem vanstoms sťavtïn sedej – keven.
Veľan-čaran – nalkseź – nursemaso…
Eh, eŕamo, veľaśkadï pŕaś!
Valdońt veś velťasï čopodaso,
Beŕanent polavtnesï vadŕaś.
Verev-alov, verev-alov livtńan
Unžaks, viška narmuškaks, tešteks.
Śoksńa – rudaz pilgen alo pivťan,
Tunda – seken. Kinen te, mezeks?!
Eh, eŕamo, livťan, niľan koštońt,
Čalgśan rudaz, keľan esten jan,
Suvtńan čitnen modańt velkssë – počtońt…
Eh, nuŕamot… Kemevi – eŕan!
Pulźan ikelet, «noldamak» – eńaldan.
Veľavtït śolmon, monen livťams verev.
Vakssot čitnesë, kememak, a śaldan,
Kadïk ojmem tapavś jutamstost – verev.
Sedejem jortsa, isťak sede paro:
Son lepšti ejsën modas, nať, pek siześ.
Te peleś sodï, selvedt pravtïn źaro,
Son marton vejsë śoksen vestënt piześ.
Mon narmuń, konań kalavtïź pizënzë –
Avoľ lomańt, jutksonok pupij davolt…
Iśak pingem maksovlija kisënzë,
Nej arśan: mezeks, buti pizëś čavoľ.
Kirvaztsïn ledstnematnen – olgoks palost!
Sïn isťa maksït sede lamo valdo.
Piksterdest pičen pengeks. Čumoś – salost.
Sivśt śolmon… Anśak esen pŕam nej śaldan.
Son eź kirdeve. Sornozevś. Praś.
Eź ciďardo psi ojmenek alo…
Mezeks jortnems: «Večkema araś!»,
Acirgalems dï kelmesë valoms?
Mezeks pejt nevtnems, avoľ vergizt,
Dï a potams, kuš čaŕkoďat – čumat?
Źarot, źarot sezniź isťa kist?!
Źaroń, źaroń sedejs kadovśt rumovkst?!
Iľa jortne tolozonzo pengť,
Madstik tolgat dï kepedit selmet:
Kodat menelent ťusonzo lembť!
A kardasïź synst lovov pizemet.
Son a kirdi, mizoldoź tui…
Alaďamonok. Śovnomaś. Kežeś.
Dï te eskelksëś kazne tui –
Večkemanok turtov keme neže.
Šľasïn isen meltnen,
Šľasïn lakivedsë,
Kirmalavoń pštiksënt
Psi leksťavksso seźsa.
A keman nej valtnës –
Gajttne avoľ nardevť.
Ojaksčin taparksoś
Kevev kitnes razdevś.
Aparońt a nilsa –
Kirgas lotki, sëpej.
Ašo cećań peltnes
Čopavťan mon kepe.
A čalgan, a seźan,
Ervaś – te eŕamo!
Erva vedbajgesënt
Mizoldï čin sťamoś.
Ponžavtsïn mon čitnen,
Sravtsïn varma melga…
Viďan valdoń pakśat
Učića sedejgan.
Kadïk picevś – eri,
Mizoldï cećaso,
Livti verev-verev,
Sëńažańt el sasï.
Son eź arsejak… Źaro čudś ved!..
Son eź učnejak – kopači tundos.
Son eź keme: vensti tenzë ked, –
Sekskak talakadś: kundams, a kundams?
Źaro varmat jutaśt, kandylovt,
Źarokśt čiś palseś – sedejga – čerest,
Źaro ijet jutaśt – aźo lovt…
Źaro ška… eźt lamolgado prevest.
Koda morosońt – kolmoška valt:
«Šumbrači… koda čit jutït, tevet?..».
Puvaś jutkovast ledstnemań jalt,
Bažaś tulkadems ikeldest kevent.
Źaro ijet jutaśt… Moli škaś…
Selmtnengak ťusost meŕat prok olaśt.
Turvatnen langs mizolkst artovtśt-staśt –
Iľast čaŕkode: jožotne kolaź.
Son talnozevś: a nevtema pŕa.
Vanovtonzo noldïze pilgalov.
«Monen tujems. Vesemeś vadŕa…»
Varmaś palïnze selmenzë – salovt.
Dï tago – kelmečin ineveds.
Jortoms, jortoms prevstënt vastovomańt!
Anśak kadovś, nať, lembezë keds
Dï karmavtsï sedejent učomo.
Ťožat knigat. Lijań pinget, menelt,
Lijań selvedt dï lijań raksemat…
Dï kadïk eskelksët kemelt-kemelt,
Uli eŕamot – tonśkak a kemat.
Čopavtńat lijań arsevť romantnës,
Lijań jovkstnësë izńat aparońt.
Rotterdamskij, Bajron dï Servantes…
Dï lijat – kerksasïź Modań šarońt.
Ťožat knigat… Lopa melga lopa…
Čovorgadït: tele moli, kizë?
Anśak ontnë… Sťat – todovoś lopodś.
Kivčk, prok jondol: sizit isťa, sizit.
Dï koda te davol kirksënt sezems?
Sajsak komorozot sedej tolnët.
Peľat panžoms – nesïź, čavit pezëmks…
Dï tago lijań ućaskat lovnat.
Ton sezit tarad, jortïk veds –
Son ojmet ladso seske vajaś.
Anśak toń ojmeś vajaś selms.
Lisems žo vijtnen kosto sajems?
Ton kočkit valt – kov jomaśt sïn? –
Dï puľkit jožomaŕamosot,
Tolgaso acït latkov kint –
Tolgatnen targsit eś śolmostot.
Pansit vadovoks ecij vent,
Kona sëvinze selmtnen valdost,
Konadońt ojmet čengeź čengś,
Kona eź kado lemben kasovkst.
Ton sindit tarad, saik keds,
Ozavtïk sedej vaľmat alov.
A kośki son, kasï kilejks,
Valdoń kazićaks tonet arï.
Iľa učo ejsën, mon a san,
Iľa kandtne karšon ašo cećat…
Ledstneman selvedtnesë saltan –
Kadovat moń melsë. Meze, kećat?
Iľa vešne tonań – lija mon,
Kadïk seket cećatne sedejsën.
Keme moda langs čalgan janom.
Teja tonań koŕas. Anśak – vejsën.
Iľa terde. Maŕan, dï – a san:
Peldet cećań pusmoś kurok puži.
Esen videvť cećatnen kastan.
Tuk, iľak čalgse synst valdo kužońt.
Vasen nalnëś katkaks tokši čeren,
Nolsi keden, teke viška vaznë,
Kutmori kilejnen kelmeź kerent,
Toški pilezënzë: «Tundońt vastïk».
Ašo lovoś vizdeź sulejs potï,
Madśt citnij tolnëtne selmesënzë…
Jakšamoś prok manej selved sotï,
Načtï čudikerkstnësë pilgenzë.
Šožda jaltkeś, teke nimiľavne,
Livtni erbań ponav levkskent velkssë.
Tona, teke libordï ćanavne,
Sedejenzë čint karšo kelemtsï.
Dï počodï tundoś ožo povnet
Pandočamatneva, ki čireva –
Meŕat teštet, meŕat pejdij kovnet!
Pizemeś karmi langast čijneme.
Ton ulnit isťa vasolo, dï nej
Varštït sëtmestë, teke panžikovoś –
Selmet meneleś čevte dï manej,
Anśak ta-mezen ťus ejsënzë olaś.
Sovit ojmezën, ezin panžtne kenkš,
Sodït meltnenen ašo-ašo śolmot,
Potso valot pačťams anokstït venč,
Dï vaŕavoľ, nať, sëvize škań ormaś.
Mon ezin učo ejsët. Isťa lisś.
Sovit, noldït ojmezën cećań davolt…
Velkssënek teči varštaś manej čiś,
Dï avoľ minek tenzë eždems savi.
Iľa kevkstne ejsën, mezen kisë,
Isťa lisś, dï mezejak a tejat…
Vanovtot valï ojmezën kizë,
Mon – tonet, kuš sëdeks laznëś teja.
Sodan, sodan, avoľ sval manejat,
Dï a śopan – monśkak erśan sëpej.
Isťa lisś, dï mezejak a tejat…
Ods dï ods kint kočkavlija teken,
Ods dï ods čopavtevlin selmezët,
Ods dï ods purnavlin martot pizë,
Valdo čim vajavtovlija vezët…
Iľa kevkstne ejsën, mezen kisë.
Lembe kedsë kutmordasï ojmem
Gornipovso vikšneź aštemkovoś,
Čiś kstïjtnen palamo modas komi
Dï tago psisënzë – vidstë čovońs.
Ćapor čineś nursi norovžorčońt
Vere-vere, koso moroś čači,
Ašo pelneś liśmapŕastońt korši
Kelme vedtent viška vaznëks vačo.
Kizë, kizë! Nalksemat-elnemat,
Sëtmečisënt, psisënt ekšeľamot,
Umaŕkovoń kaznet, ergelemat…
Anśak ejkakš škasto ton isťamat.
Javši selvedtnen Pazoś. Kinen lamo,
Kinen tarkazost keven sedej kazi…
Sodï son: ervaś kaznestënt čapamo.
Dï maksï synst pežettnen kisë kažoks.
Mon tago učan,
Učan vandïn čint,
Prok tundońt, vikšńan
Esen arsemaso.
Perkan nejenseś?
Avoldan – uči.
Moń čanstem – toso,
Eź kenere škazo.
Dï tago keman:
M o n ́ eŕamom sï,
Son uli valdo,
Avoľ tečin, lija,
Son vesement,
Mezent vešńan, makssï,
Anśak satozo
Sonzë učoms vijem.
Mon jala učan, keman,
Taštan melt,
Konatnen ten topavtoms
Vandï savi.
Mon tago… Satï!
Satï suvtnems pelt!
Son isťa źardojak ten
A sasavi.
Źars učan sïćańt,
Mensťan tečin škańt,
Alkuksoń tevtnen kist
Jutï moń vakska.
Iľazo savo mejle
Śudoms pŕańt,
Źardo pačkoďan śoksen
Čavo pakśas.
Mon tujan vasov-vasov… tov,
Koso meneleś palsi modańt.
Paŕak, veľavtan tej odov,
Źardo šľasa purnavoź sodońt.
Anśak pačkoďan uš lija,
Lija selmsë varštan langozot.
A sodasamam moń kijak –
«A testën ojmezë, čačozo».
Dï jutan seket vetnen pačk,
Seke varmaś kosťasï selmen.
Avoľ ledstnemadońt sïn načkśt –
Avelmevteviksëś a velmi.
Mon san tej. San tej ods dï ods,
Źarokśt avolin sezne pikstnën.
Šľaź ojmem kelemťsa, prok koct,
Dï tago lija sodso vidsa.
Telen ve. Dï vaľmas pejdi kovoś.
Telen ve. Dï čavo kudopomo.
Moń ućaskam kozoń-buti jomaś
Eli satstni škańt jutamsto, koťmi.
Son a sodï: učan mon, dï koda.
Son a sodï: lembe kirďan tenzë.
Paŕak, arsi, keneri, mon odan,
Meri: źaro karmit isťat venzë.
Moń ućaskam. Avoľ pokš, dï esen.
Moń ućaskam – son lambamo-salov…
Telen čilisemaś purgaś vezën –
Te ućaskaś šaštś ten sede malav.
Anśak varštat – stuvtovit meľavkstnë,
Anśak varštat – dï koso sizemaś.
Čaminet langs praź selveden jamkskeś
Avať turtov sehte pokš riznëma.
Kekševlitin vese zïjantnëde,
Sajevlija esten erva pramot,
Erva valot ten tanstezë meden,
Valskem artsï toń mizolksov sťamot.
Leksemasot ežďsak moń eŕamom,
Kutmordamot a maksït novolems…
Valańa kin ušodan kodamo
Esen kint surestë – tonet molems.
Kočkan praź teštetnede mon ele…
Kije ten arsize – a eŕavit?
Sïn, koda moń orgodeź ijetne,
Ledstnevtit, dï tensë lembe javit.
Purnasïn teštetnen, kekšsïn vasov –
Menelensetne a isťa pejdit.
Jutaź ijen kerksasïn sedejgan –
Synst pingstë mon ulnin piže ejde,
Sïn monen net tešttnen valdost nevtit,
Synst marto od kevtne sede čevtet…
Mon salasa ućaskam, salasa,
Mon salasa kemen panžom ekšstë.
Pazoś nesï: pitnenzë sodasa.
Monen a meźt śopoms, a meźt kekšnems.
Mon a makssa ućaskam, a makssa,
A noldasa počtoks varma melga.
Čova čevnet mon sedejstën lakśan –
Valdoń sravtoms ućaskam ikelga.
Monś sodasa, źaro sonzë kastïn,
Monś sodasa, źaro maksïn tenzë,
Źaroń pejde dï kenžede vanstïn…
Anśak monen nej panžsï tanstenzë.
Avaj, sajemak moń testë –
Tesë ten čopoda, beŕań.
Avaj, sajemak moń testë –
Tesë bažit śolmon keŕams.
Mon tujevlin livťaź – verev,
Mon tujevlin čijeź – vasov.
Anśak menďavś alov sërem,
Ojmen štelkstnës pilgen lazovśt.
Avaj, eńaldan, idemak,
Psi turvasot toškik lemem,
Marik valtomo pižnemam…
Lezdak monen odov velmems.
Kadïk uľan mon lijata,
Kadïk ejsën śudït lomańt…
Anśak livtnems! Eŕams-lakams!
Tago čalgsems vasen lovońt.
Kolmokśt onkstan – nilekśt keŕan.
Meze tejan? Eŕan. Eŕan!
Tejan ilvedks, tejan tago…
Učan, vitemest tonadan.
Keman lomańs, jala keman,
Kadïk salońt śkamo sëvan.
Meźt tejems, a maštan lijaks.
Paŕak, ki ten lovi vijeks.
Isťa jutït čim… dï pingem…
Monś tonavtoms lijań sizin:
Lovovoľ eŕamot liseź,
Veśt keŕak, dï onkstak sisemkśt.
LEZDAK, MODA!
Jovtak monen moda, tirin moda,
Koda vanstoms undoksonok, koda?
Iľast kośke taradonok, lezdak,
Od kasovkstnë sërej ťokštnes peznast.
Koda tejems isťa – sedejt talnost,
Erźań morońt maŕaź, gajttnen javost,
Koštośkak ulezë sïnenst nežeks,
Čaŕkodest: stuvtoms eś lement – pežetks?
Rangi varma sravtni beŕań kuľańt –
Pštiks meštes: erźat vandï a ulit.
Koda isťa jomams, moda, langstot?!
Vanstïk raśkem vandïnčizë, vanstïk!
Jomit čuvtt, olït pizemečirket…
Koda isťa mazïčitnen kirťams?
Anśak sestë cećań pusmoś palï,
Źardo erva cećaś pejdeź vanï.
Prï ašo lov…
Teke ledstnemań pelkst,
Konatne livtit
Guvnï tolpanďasto,
Prok ojmen pamoŕkst,
Konat kelmeśt ejks,
Dï isťajak bažit
Eŕamońt sasams.
Dï lovoś prï,
A sodï meks dï źars,
A sodï, mezen
Son kekšeme altaź.
Dï velit pamoŕkskenzë,
Varštat – vaľs.
Dï tago – čikorks,
Tago ojme čalgaź.
Te lovoś uči,
Uči lembe kedt,
Konat solavtsïź –
Koľgi bajgen-bajge.
Dï sestë uli
Isťa lamo ved,
Konadońt kelme
Jožoś potï-ajgi.
Dï mejle lovoś,
Teke valsken on,
Kutmordasazo modańt
Čudilmaso.
Dï uli tenzë
Isťa paro, jon,
Meŕat tekenen
Eŕamozo altaź.
Prï ašo lov…
Son sedejmaŕaź prï.
Son teke arsi,
Teke ladsi moro.
Dï moroń valtnën
Čova kaŕkss peldi,
Paŕak, tapavi ejzëst
Modań koroś.
Prï ašo lov…
ERŹAŃ VAL
Źardo maŕan erźań val,
Erźań… konas kelgi menel,
Konaś prok čipajen nal
Solavtsy sedejstë kevent,
Źardo maŕan erźań val,
Kona kandï ľomźor čine,
Konań ejsë modań sal,
Konań ejsë toški vireś,
Ojmem peštsï tundoń ved,
Eždsï kudojurtoń lembe,
Kedsën maŕan jalgań ked,
Eŕamom palï, a čengi.
Źardo maŕan erźań val,
Kona e s e n ́, kona i n e,
Keman, ulems tenzë sval.
Erźań erva valoś – sïrnen!
