ANĎAMO

Tuś Anďamo virga jakamo. Muś kudïne. Kudïnesënt tejter. Tejterś kevstize Anďamoń: „Uŕvakstoźat eli apakat?”

Anďamoś meri: „Apakan. A tońt uli mirdet?” — Araś!

I karmaśt vejsë eŕamo. Tejterś makś Anďamoneno tavar i kučize torguvamo. Tujmestë tejterś meri tenzë: „Molindeŕat minek veles, minek velesëtn lija ki-jak a noltni udomo, — sovak minenek, anśak vanok, šapkat zŕa iľak kadno, — avoleź nejt šapka pocto pacinet. Nejsïzdeŕaj pacinent, — sït, moń sajsamiź”.

Anďamo molś sïnest udomo. Šapkanzo pongavtïze tulos, sonś mać. Pacinenzë avatne sodïź i jovtaśt mirdenstëst. Mirtne molśt i Anďamoń ninzë salïź.

Anďamo molś valśke kudov, nizë araś kudoso. Jaki virga, avardi. Liś karšozonzo aťa i kevksni ejsënzë: „Mejś avarďat?” Anďamo meri: „Koda a-javarďan, pokšťaj, — nim jomaś”. Aťaś meri: „Il-avaŕt, mon jovtasa, koso nit: aźo, koso udït torguvamstot — vet nit lisi umaŕ-sats. Dï vanok, iľa mať: metedevindeŕat, tenzë a sťavtuvat”.

Anďamo molś umaŕ sacten i uči ninzë esnë. Maŕasazo — nizë sï avardeź. Anďamoń pŕas praś sad-umaŕ. Son sëvize sadumarent, i matedevś. Nizë sťavć, sťavć esnënzë — eź sťavtovt tenzë, — tuś mekev avardeź. Anśak nizë tuś, sïrgojś Anďamo, i tuś čijeź tago aťasten. Sonś kuva čii — avardi. Muize aťańt i meri tenzë: „Pokšťaj, eź sajevť nim!”

Aťaś meri: „Koda eź sajevť?”

„Mon sëvin sad-umaŕ i matedevin”. Aťaś meri: „Merin tent — iľa mať. Aźo sï vestë tago, dï vanok iľa jarca sad-umarde, a to tago matedivat”.

Anďamo tago molś seke sacten. Maŕasazo — nizë tago sï avardeź. Anďamo vaks tago praś sad-umaŕ. Anďamo sëvize sadumarśt i tago matedevś. Molś nizë vaksozonzo, sťavć, sťavć — eź sťavtovt tenzë. Anśak niś tuś, sïrgojś Anďamo i tago aťasten čijeź tuś. Sonś kuva čii — avardi, molś aťanten i meri: „Pokšťaj, tago eź sajevť nim!”

Aťaś meri: „Merin tent — iľa jarca sad-umarde”.

Aťaś makś Anďamonen sulikine i meri: „Tede vene nit makssïź lijanen niks. Ton sovak jutkozost. Kandït tent vina — simť, mejle tonś kant tenst eś vinadot, dï vanok — kingak vakska iľa juta, koť alamnen-alamnen — vesemenen kant”. Maksś tenzë gusľat i meri: „Simmedest mejle kevsti — merit, a merit tent gusľaso seďamo. Merindeŕajt — ne gusľatnesë seďak”.

Anďamoś sainze sulikańt i gusľatnen i molś tejterśt kudos, sovaś jutkozost. Kanćt tenzë vina. Son sen simize; irec alamodo i meri tenst: „Monengak merede tenk kandomodo, moń-gak uli simme-pelem”. Setne merit tenzë: „Ulindeŕaj, kant, simďanok!”

Anďamoś kanć vesemenen alamoń-alamoń i vese irect. Anďamoś meri tenst: „Nej merede ten gusľaso seďamo, — moń gusľan ulit”. Sïn merśt tenzë: „seďak”. Anďamo karmaś seďamo, a sïn vese karmaśt kišteme. Kijšśt, kijšśt — siześt i vese matedevśt.

Anďamo saize ninzë i arceś aťańt ejstë orgoďme. Son tuś lija kijava. Aťaś liś karšozonzo i meri tenzë: „E, Anďamo, niś nej ulezë vejsën”. Aťaś saize Anďamoń ninzë, ve pilgenzë čalgize pilgenzë alov, ombocent saize kedezenzë dï šačk lazïze. Anďamo karmaś avardeme i meri: „Mejś, pokšťaj, lazïk?” Aťaś meri Anďamonen: „Il avarde, — mon nit velmevca”. Putïnze kavto pelksnën vejs i nizë velmeś. Aťaś meri Anďamonen: „Aźo, eŕak nej martonzo. Mon sonzë seks lazokšnïja: son kolmo ijede mejle joznëks veľavtovoľ i tońt sëvevlenzet, a nej mon sonzë vitija”. Tede mejle aťaś tuś vakstost virga, a sïn aťat-babat molśt eś kudozost i kulomozost eŕaśt vejsë.

Makar Evsevjev. Erźań jovkst // Purnïnze M.E. Evsevjev — Moskva: SSSR-en Narotnën centraľnoj izdatelstvaś, 1928